BIJEN (HOUDEN)

Wat vliegt er in je tuin

Wil je weten wat het belang is van onze honingbijen en andere bestuivers? Wat onze bijen ziek maakt en hoe je een steentje kan bijdragen aan de gezondheid van deze insecten? Hieronder vind je verschillende soorten informatie. Van youtube filmpjes die een kijkje geven in een bijenkast, drachtplanten en informatie voor imkers. Deze pagina bestaat uit zes hoofdstukken. Neem een kijkje!

1. WAAROM ZIJN BIJEN BELANGRIJK?

20160623_132820

De afgelopen jaren was in de media vaak te horen dat het niet goed gaat met onze bijen. Maar waarom zijn wilde bijen en honingbijen nou eigenlijk zo belangrijk? Lees hier meer over hun rol in het ecosysteem.

2. HONINGBIJ: NEEM EEN KIJKJE IN HET VOLK

20160627_152027

Honingbijen fascineren de mens al eeuwenlang. En dat is niet alleen omdat wij honing oogsten. Van de organisatie van een bijenvolk kunnen we veel leren. Bijen hebben weliswaar een koningin, maar het is zeker geen monarchie! Hier kun je een kijkje nemen in de fascinerende wereld van het volk.

Wil je meer weten over wat er in een volk gebeurt? Scroll naar beneden!

3. BIJENSTERFTE

DSC_2650

De bijensterfte is een terugkerend onderwerp in de media. Vaak wordt hiermee de massale sterfte van de honingbij bedoeld, maar er zijn ook steeds minder wilde bijen te vinden. Welke oorzaken worden op dit moment bediscussieerd? Welke onderzoeken worden er gedaan? Hier vind je achtergrondinformatie over de bijensterfte.

4. WILDE BIJEN

20160621_125724

Wilde bijen spelen als bestuivers in ons ecosysteem een net zo belangrijke rol als honingbijen. In tegenstelling tot honingbijen leven ze solidair (alleen). Hier vind je informatie over hoe je wilde bijen kunt herkennen in je eigen tuin en hoe je ze kunt helpen.

5. WAT KAN IK DOEN?

DSC_4495

Bijen hebben het hele seizoen rond een gevarieerd aanbod aan stuifmeel en nectar nodig. Helaas is er in veel gebieden te weinig voedsel beschikbaar en dat heeft invloed op de gezondheid en weerbaarheid van de bij. Een eenvoudige en zinvolle manier om de bestuivers te helpen is dan ook om drachtplanten (planten die voedsel leveren aan insecten) te planten in je eigen tuin of balkon. Mocht je geen ruimte hebben om bloemen te zaaien maar wil je de bijen wel helpen, kun je er ook voor kiezen om te doneren aan een organisatie die zich inzet voor bijen.

Introductie
Radar tuinplanten filmpje
Drachtplanten
Bijenboom
Drachtplanten Bijenlint
Drachtplanten Imkers Nederland
Drachtplanten BijenkennisNET
Drachtkalender

Zaad kopen
HaagsZaad
De Bolderik
De Bolster
Biologische bloembollen

Projecten die bijen steunen
Bee-Foundation
Bijenstichting
Gastvrij voor de bij

6. BIJEN HOUDEN

DSC_3352

Misschien wil je nu meteen zelf aan de slag met een eigen volkje. Kijk dan naar de youtube filmpjes en leer meer over wat het imker zijn inhoud. Of je bent al imker en op zoek naar specifieke informatie, zoals wat te doen bij Amerikaanse Vuilbroed. Hier kun je informatie vinden die meer gericht is op de vragen die op kunnen komen als je al imker bent.

Introductiefilmpjes
FlowHive filmpje
The Norfolk Honey Co filmpje
The barefoot beekeeper

Cursussen
NBV Den Haag
Biodynamisch imkeren

Kennisdeling
Imkerpedia
Mellifera
Bijenkennisnet
Bijenhouden forum

Bijengezondheid
WUR
Imkersvereiniging Haaksbergen
Nederlands Centrum Bijenonderzoek

Wat gebeurt er in een volk?

Een bijenvolk is een merkwaardig fenomeen. Het bestaat uit duizenden individuele bijen, maar functioneert als geheel. Alle taken, zoals voortplanting, voeding en verdediging wordt onder de individuen verdeeld, zodat het volk als een organisme functioneert. Men noemt dit een “superorganisme”.

Vrouwtjes Een volk bestaat uit vele duizend werksters (vrouwelijke bijen), in de zomer tot wel 80.000. Zij kunnen zich niet voortplanten en verzorgen alle andere taken in het volk. De koningin houdt met haar geur het volk bij elkaar en legt de eitjes. Een keer in haar leven gaat ze op bruidsvlucht en wordt ze bevrucht door 10-20 mannelijke bijen, darren. Ze heeft dan genoeg zaad voor haar hele leven – ze kan wel 5 jaar oud worden. Uiterlijk is de koningin te onderscheiden omdat ze een stuk groter is dan de werksters. Dit omdat haar achterlijf vol zit met eierstokken. In de zomer worden de werksters circa 6 weken oud. Zij werken zo hard dat ze letterlijk op zijn. De winterbijen worden vanaf augustus geboren en hoeven minder hard te werken. Zij overleven de winter en zorgen zo dat het volk voort bestaat.

Mannetjes In de lente legt de koningin ook onbevruchte eitjes en dat worden darren. Darren hebben dus wel een moeder (de koningin), maar geen vader. Hun enige taak is het om een koningin te bevruchten, daarna gaan ze dood. Zij horen niet bij een specifiek volk en zijn overal welkom. In het volk hebben ze verder geen taken, ze zijn redelijk onzelfstandig en moeten zelfs gevoerd worden! Rond augustus zijn de darren niet meer nodig, ze worden dan ook niet meer gevoerd en door de werksters de kast uit gezet.

Zwermen Als in de lente een volk groot genoeg is wordt er een nieuwe koningin gemaakt. Dit gebeurt doordat de werksters een aantal larven voeren met koninginnengelei, een zeer eiwithoudende substantie. Als er nieuwe koninginnen op komst zijn gaat de oude koningin met de helft van de werksters zwermen. Bijen die zwermen zijn bijna altijd zeer zachtaardig. Ze hebben op dat moment geen “huis” om te verdedigen en dat maakt ze minder steeklustig.

Honing, nectar, stuifmeel Bijen verzamelen in het voorjaar tot de herfst nectar en verwerken deze tot honing. Dit doen ze door de nectar op te slaan in de zeshoekige raad en hem in te dikken door verdamping, waardoor de nectar houdbaar wordt. Bijen hebben ook stuifmeel nodig als eiwitbron, vooral om alle nieuwe larven te verzorgen. Een gevarieerd aanbod aan stuifmeel van goede kwaliteit is dus van groot belang voor gezonde bijen.

Communicatie Door het jaar gezien moet er in een volk een paar honderd kilo voedsel binnenkomen. Om dit zo efficiënt mogelijk te laten verlopen vertellen bijen aan elkaar waar veel voedsel te vinden is. Dit doen ze door wiebelend met hun achterkant een 8 te lopen. Het wiebelen geeft de afstand tot de voedselbron weer, de ligging van de acht is de vliegrichting ten opzichten van de zon.

Bijen weetjes
– bijen halen hun voedsel in een straal van 3-5 km rond de kast
– en koningin legt circa 2000 eitjes per dag
– in de winter bestaat een volk uit ongeveer 10.000 bijen, in de zomer tot wel 80.000
– bijen halen naast nectar ook stuifmeel, een volk heeft ongeveer 40 kg pollen per jaar nodig
– bijen vliegen gemiddeld 20 km/h
– een bij moet ongeveer 40.000 km vliegen om genoeg nectar te halen voor 1 potje honing van 500 g