GGD HAAGLANDEN

Wat zegt de GGD Haaglanden over het zelfstandig verbouwen van voedsel?

Gezonde moestuin. Steeds meer mensen telen zelf groenten in een moestuin. De laatste jaren gebeurt dat steeds vaker op braakliggend terrein, in het stadsplantsoen of in de achtertuin. Het is een gezonde hobby die zorgt voor lichaamsbeweging, sociale contacten, lekker eten en een heleboel meer. Helaas is de bodem niet altijd schoon. Om gezond en veilig uit de moestuin te eten is het belangrijk dat de grond hiervoor geschikt is.

Wat betekent vervuilde grond? Wanneer kan je wel, of juist beter niet meer verbouwen?

Vervuilde grond betekent dat er stoffen in de grond zitten die daar van nature niet of in veel lagere hoeveelheden voorkomen. De grond kan vervuild zijn met bijvoorbeeld zware metalen (zoals lood, cadmium en koper). Ook het grondwater kan vervuild zijn met stoffen. Sommige stoffen zijn vooral schadelijk voor het milieu maar niet voor de gezondheid van mensen. Ook maakt het uit hoe diep een verontreiniging zit. Daarom kan ook een vervuilde grond in sommige gevallen toch geschikt zijn voor gebruik als moestuin.

Wat betekent een vervuilde bodem voor mijn gezondheid?

U kunt kleine deeltjes vervuilde grond binnenkrijgen via ongewassen groenten of vieze handen na tuinieren. Daarnaast kunt u schadelijke stoffen binnenkrijgen door het eten van groenten geteeld op vervuilde grond, omdat groenten via de wortels deze stoffen uit de grond kunnen opnemen. Of u hier gezondheidsklachten van krijgt wordt bepaald door:
– welke stof er in de grond of in het grondwater zit
– in welke mate deze stof door de groenten wordt opgenomen
– welke groenten er in de moestuin worden gekweekt
– hoe vaak en hoeveel groenten uit de moestuin worden gegeten

Hoe weet ik of de grond of het grondwater in mijn moestuin vervuild is?

Als u vermoedt dat de grond in uw moestuin vervuild is, kunt u contact opnemen met uw gemeente of de Omgevingsdienst Haaglanden voor meer informatie. U kunt bij hen navragen of er informatie is over de bodemkwaliteit op de locatie van uw moestuin. Daarnaast kunt u zelf ook kijken op www.bodemloket.nl of www.atlasleefomgeving.nl om te zien of er bodeminformatie beschikbaar.
Als u twijfelt of de grond schoon is, kunt u een bodemonderzoek laten uitvoeren door een onderzoeksbureau. Hieraan zijn kosten verbonden..

-> Als er bodemonderzoek is gedaan, kan de GGD beoordelen of de grond geschikt is voor een moestuin.
-> Vruchten, zoals bessen, aardbeien, appels en noten, nemen weinig schadelijke stoffen op. Blad- en wortelgewassen nemen juist weer meer stoffen op. U kunt bij de GGD navragen welke groenten u het beste kunt telen als uw moestuin licht vervuild is.

Infectieziekterisico’s in uw moestuin

Er kan poep van katten of andere dieren in de moestuin liggen. In kattenpoep kan een eencellige parasiet zitten die toxoplasmose kan veroorzaken. Toxoplasmose is vooral een risico voor zwangere vrouwen vanwege de effecten op het ongeboren kind.

Katten-, honden- en vossenpoep kan daarnaast wormeieren bevatten die een infectie met de worm toxocara kunnen veroorzaken. Een toxocara-infectie kan allerlei klachten veroorzaken, vooral bij kinderen. Ook als er geen zichtbare poep is, kunnen er wormeieren in de grond zitten die een risico vormen. Deze risico’s gelden ook voor zandbakken; advies hierover vindt u op de website van het RIVM.

 

Wat kunt u zelf doen om risico’s te beperken?

– Bij vervuilde grond of grondwater of twijfel hierover, kunt u groenten kweken in plantenbakken met schone teelaarde en onderin worteldoek, zodat er geen contact met de vervuilde grond mogelijk is.
– Was (of schil) de gekweekte groenten en fruit altijd heel goed en draag handschoenen bij het tuinieren. Was de handen altijd goed na contact met aarde.
– Jonge kinderen krijgen via hand-mondcontact vaak grond binnen. Zij kunnen daarom beter niet in een moestuin spelen.
– Gebruik niet te veel mest. Door overmatig gebruik van mest komt er veel nitraat in de groente. Nitraat verandert door bewaren of bereiden in nitriet. Nitriet kan vervolgens weer worden omgezet in kankerverwekkende nitrosaminen.
– Groenten die op zure grond groeien, nemen gemakkelijk zware metalen op. Door kalk te strooien wordt de grond minder zuur.

MEER INFORMATIE

Atlas voor de Leefomgeving – Informatie over bodemvervuiling
Bodemloket
Bodemkundig Informatie Systeem – Bodemdata
AVVN – Landelijke organisatie voor hobbytuinders
VELT – Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen aan de GGD Haaglanden over het gezond telen van groenten? Neem dan voor advies contact op met de afdeling Leefomgeving van de GGD Haaglanden.

trefwoorden: kattenpoep – hondenpoep – poep – uitwerpselen – huisdieren – vossen – vervuilde grond – grondwater – schadelijke stoffen – toxocara-infectie – toxocara – nitrosaminen – wormen – wormeieren