Wil je meer groen in je wijk? Wil je samen met anderen aan de slag? Wil je een plek creëren waar mensen hun kwaliteiten kunnen laten zien? Wat de reden ook is om aan de slag te gaan met stadslandbouw, het is natuurlijk fijn om gebruik te kunnen maken van de kennis van anderen. Kennis van stichtingen die dergelijke projecten ondersteunen, kennis van producten die je mogelijk gaat gebruiken, kennis van het proces dat hoort bij het opzetten van een initiatief, maar ook kennis van mensen die net als jij ooit de stap maakten om een initiatief te starten. Op deze pagina staan diverse links die je de nodige tijd en energie kunnen besparen en je een vliegende start geven!

1. GESCHIKTE GROND / ONDERNEMERS LOKATIE

De eerste stap is het vinden van een geschikte plek om een mooie stadstuin te beginnen. Echter, grond is schaars en beschikbare plekken zijn zeer populair, dus moet je weten waar je moet zoeken. Mocht je al grond hebben, dan is het belangrijk om te weten of dit stuk land ook geschikt is om op te telen.
– Een plekje vinden bij jou in de wijk? Dit kan mogelijk via de Stadsdeelkantoren ,  de groenbeheerder kan jou wellicht helpen.
– Weten wat er in de stad beschikbaar is? De Centrale Vastgoedorganisatie Den Haag beheert de beschikbare stukken grond, bij hen kan je een aanvraag indienen voor niet commerciële initiatieven.
Stuur je aanvraag per mail naar centralevastgoedorganisatie-apestaartje- denhaag.nl
– Heb je een initiatief met een verdien model? De adviseurs van het ondernemersportaal helpen je inzicht te krijgen in wat er aan bedrijfsruimten en locaties beschikbaar is.
– Vragen over de bodem? Wil je aan de slag maar heb je vragen over de ondergrond, dan kan je website van de gemeente bekijken en de gemeente mailen op e-mailadres Ondergrond -apestaartje- DenHaag.nl  of (over testen en evt. sanering) bodeminformatiepunt-apestaartje- denhaag.nl

Van wie is dat stuk grond?
Heb je een stukje op het oog en wil je achterhalen van wie het is of wat het bestemmingsplan is?
– Kadaster
– Perceel checken Perceelloep.nl
– Bestemmingsplannen
– Ruimtelijke plannen

Bodemkwaliteit
– Veilige grond? (GGD Haaglanden)
– Bodemonderzoek RVO
– Bodemonderzoek ATKB
– Bodemonderzoek Vd Helm
– DINO loket TNO
– Goed bodembeheer
– Bodemtypes kaart
– Bodemloket (Min IenW)
– Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)
– Bodemwegwijzer (IPLO)
– Universiteit Wageningen
– Eetbaar groen op stedelijke bodem

Overheid
– GGD Haaglanden
– Atlas Leefomgeving
– Bodemloket Rijkswaterstaat
– Omgevingsdienst Haaglanden ODH
– Gemeente Rotterdam tips
– Social club DH
– Boomspiegels
– Ondernemersportaal

Woningbouwcorporaties
– Haag Wonen
– WoonInvest
– Omnia Wonen
– Koninklijke Haagse Woningver. van 1854
– Staedion

Beheer van buitenruimte overnemen van de gemeente?
– Right to Challenge uitleg
– Right to Challenge toelichting
– Right to Challenge VNG
– Right to Challenge compas in WMO

– Wil je jouw terrein opmeten?
Zoek de locatie op via google.maps in de satelliet modus. Klik dan op rechter muisknop, het pop-up venstertje dat dan verschijnt bied de optie ‘meten’ (onderste). Ga op een punt van ‘jouw’ terrein staan en druk op de linker muisknop, herhaal dit klikken rondom het terrein tm je beginpunt. Dan verschijnt er een venstertje met omtrek en oppervlakte.

2. ORGANISEER JEZELF

Een stadslandbouwinitiatief wordt zelden gedragen door maar een persoon. Vaak zet een groep gemotiveerde mensen gezamenlijk de schouders onder een nieuw project. Ondanks dat er in het begin veel animo is om een buurttuin te starten, druipen veel mensen af als blijkt dat er ook vervelende klussen bij horen. Jezelf organiseren is dus van belang voor de continuïteit van je initiatief.

Algemeen
– 10 tips; filmpje
– Hoe burgerinitiatieven succesvol zijn
– 6 tips van Trouw
– Een moestuin beginnen
– Voorbij de tijdelijkheid

Handleidingen
– Handleiding IVN
– Handleiding Generatietuin
– Handleiding moestuin Natuurbericht.nl
– Organisatiehandboek
– Toolbox Inwonersparticipatie Good Food City
– Toolkit Voedselraden – hoe zet je er eentje op?
– Laat zien wat je waard bent; Social Handprint van MAEX

Verschillende mensen, verschillende benadering
– Leefstijlvinder
– Motivaction
– 16 personalities

Tools
– Teeltplan

Ondersteuning
– Fonds1818
– Training projectfinanciën F1818
– Evergreen Design
– Moestuincoach
– Bureau Graswortel
– Daphne Struint
– Het AVVN
– Green2live
– Nudge
– Bloei & Groei (A’dam)

Vrijwilligers
– PEP Den Haag
– Zelf doen in Z-H
– St.Present Den Haag
– Den Haag Doet
– NLdoet
– Klusdag NLdoet
– Haagse Handen

Deel je oogst
– Vers uit de tuin (bijv.)

Verenig je buren!
– GebiedsOnline.nl
– Haagse Stadmakers
– Hopl – buurtgroepen
– GebiedOnline.nl
– StadmakersOnline

3. FINANCIERING

Als je aan de slag gaat om een project op te zetten, zul je wellicht ook financiële middelen nodig hebben. Wellicht lukt het om werkelijke financiering deels te vermijden door te organiseren dat mensen, of instanties, geen geld maar goederen, kennis of menskracht doneren of ruilen voor iets dat jouw initiatief kan bieden. Heb je toch geld nodig maar kunnen jij en je mede initiatiefnemers zelf niet genoeg geld bij elkaar leggen? Dan zijn er vanzelfsprekend nog andere manieren om aan geld te komen. Je kan een stichting oprichten en mensen motiveren geld te doneren (het Vrienden van… principe), projectaandelen verkopen, je kan geld bij elkaar halen via crowdfunding, een fonds aanschrijven of een subsidie aanvragen.

Crowdfunding
– Wat is crowdfunding? I
– Wat is crowdfunding? II
– Crowdfunding platformen
– 1%club
– Voor je buurt
– Crowdfunding via Kickstarter
– Crowdfunding via Crowdaboutnow
– Crowdfunding via Oneplanetcrowd
– Crowdfunding via Fundwijzer

Gemeente Den Haag
– Subsidies DenHaag.nl
– Subsidie Straat-,wijk-, buurtactiviteit
– Leefbaarheidsbudget via Stadsdeelkantoor
– Gulden klinker
– Subsidie kleine evenementen
– Opvang regenwater
– Haags vieren
– Sociale initiatieven subsidie
– Gezondheidsinitiatieven subsidie

Crowdfunding (vervolg)
– Crowdfunding via Indiegogo
– Crowdfunding via Geldvoorelkaar
– Crowdfunding via Kapitaalopmaat
– Crowdfunding Voor Natuur

Overig
– Financiering voor groen overzicht
– Subsidie Duurzaamheid
– Groenfonds Midden-Delfland
– Social Handprint by MAEX
– De Haagse Uitdaging
– Training projectfinancien Fonds1818
– Belastingdienst; giften
– Subsidies Gemeente Midden Delfland
– Timebank
– Subsidie Prov. Zuid Holland
– SesamAcademie Advies
– Voedsel van dichtbij gefinancierd – webinar okt’21
Kijk ook op de interne pagina Gemeente & Overheid

Fondsen
– Fonds 1818
– Onderbouw je verhaal met MAEX
– Fondsen in Nederland FIN
– Piet Oudolf Groen in de Buurt
– Cultuurfonds Zuid Holland
– Oranjefonds
– Cultuurfonds
– Katalys
– Kern Met Pit
– Kansen voor West
– Matching via IdealenKompas
– Stichting DOEN
– Klimaatkrachtig Delfland
– Fonds opties via MAEX Impuls
– Goeie Grutten Ondernemersfonds
– Power Pitch jeugd tot 27jr

4. LEER

“Het wiel opnieuw uitvinden” is een maar wat bekend gezegde. En dat is niet zonder rede. Stadslandbouw is relatief nieuw. Het is dus belangrijk dat we kennis delen en van elkaar leren, zowel over wat werkt als ook over wat niet werkt in dit vak.

Ervaringen van andere initiatieven
Inmiddels is duidelijk geworden dat het heel moeilijk is om met het verkopen van groeten geld te verdienen. Door te leren van initiatieven die zware tijden hebben mee gemaakt kunnen we elkaar verder helpen.
– Uit je eigen stad kan doorgaan
– Rob baan moet stadskas redden
– Het einde van Growing Power
– Een goed klimaat voor burgerinitiatieven IVN
– Tips van Groen aan de buurt
– InclusiGardens Toolkit

Cursussen binnen Den Haag
– Eetbaar Park – permacultuur
– Fonds1818
– GGD Bakkiefietsen
– Vockestaert
– Wildplukken Daphne
– Wildplukken Bosbaas
– Prominent -FETfit educatieprogramma
– Permacultuur cursussen
– Imkercursus Den Haag
– Velt Den Haag
– Imkercursussen NL
– RUAF online cursus (Eng.)

Buiten Den Haag
– Groen gelinkt
– ANMEC
– Warmonderhof Dronten
– De smaak te pakken
– Bloei & Groei (A’dam)
– Binnenste buiten
– Bijvriendelijker
– Rick’s Moestuin aan ZEE – vlog
– Velt workshops

– Moeztuyn Een moestuin bij je bedrijf

5. BOUW JE TUIN OP

Bovengenoemde stappen zijn allemaal ter voorbereiding en ondersteuning van wellicht het belangrijkste en leukste gedeelte: het opbouwen en onderhouden van je eigen stadslandbouwinitiatief!

Tuinieren
– Tuinieren tips
– Ecologie en tuinieren – de stadsecoloog
– Floors Moestuin
– Teeltplan voorbeeld
– Composteren en bemesten
– Dianas mooie moestuin veel informatie
– Composteren
– Wegwijs in niet-chemische onkruidbestrijding
– Bewust bodemgebruik
– Winter groenten
– Winteroogst

Materialen
– Verhoogde moestuinbakken
– Hoge moestuinbakken
– Duurzaam hout
– Biologische kwekerij D.H.
– Rauwdouwers Startpakket
– Windowfarms
– Kweker Jub
– EcoTe

DIEREN?
– Dieren houden op het terrein? Nota Dierenwelzijn gem.DH

Tuinontwerp e.d.
– EvergreenDesign – (De Groene Zon, Segbroek)
– Eetbare bloemen

COMPOSTEREN  // GFE en GFT materiaal lokaal verwerken tot nieuwe grondstof

Van groente-, fruit- en tuinafval (gft) kunt u makkelijk zelf compost maken. Zo helpt u de hoeveelheid afval verkleinen en het aantal transportritten van afvalwagens te verkleinen.
Én u verandert uw gft-afval in een belangrijke grondstof voor uw tuin of plantenbak. Zo kan je uit een Bokashibak vloeibare plantenvoeding aftappen, wat weer een geïmporteerde plasticfles plantenvoeding scheelt. Je kan ook composteren in bijvoorbeeld een compostvat dat u koopt bij een bouwmarkt of tuincentrum.

Kijk voor tips bijvoorbeeld op de site van Milieu Centraal of op de website van Natuur- en Milieueducatie van de Dienst Stadsbeheer van de gemeente Den Haag.

GFT / Composteren / Wormenhotel
– Wormenhotel
– Wormenhotel en composteren
– Composteren met wormen
– Bokashi Thuistuinieren
– Bokashi Eco-logisch

Momenteel zijn er in Den Haag diverse wormencomposthotels. Onder andere op onderstaande locaties.

• Pleysier College Oosterbeek
• Stadsboerderij Woelige Stal
• Stadsboerderij Zuiderpark
• De Participatiekeuken
• Stadsboerderij de Molenweide
• Tasmanstraat
• Crispijnstraat

ETEN !  // Lekker, gezond, goed voor lijf, geest en planeet

Naast dat werken in de moestuin voor velen een leuke bezigheid is, is het belangrijk goed te eten. Wat kan je nou met je eigen oogst doen om er een lekker maaltje van te maken? Voor jezelf, misschien je familie , vrienden, buren of buurtgenoten die je blij maakt en helpt met een gezonde maaltijd. We beginnen hier met een eerste stap voor wat ideeen:

– Recepten LekkerNassuh
– Kookboek van InclusiGardens
– Natuurlijk Moestuinieren
– Moestuin kookboeken divers….
– Van moestuin tot maaltijd Karin
– Het hele jaar uit je eigen tuin Binnenste Buiten
– …
– en zie het web voor veeeeel meer opties

Heb jij meer kooktips voor gezond, lekker, voedzaam, vers, duurzaam, uit eigen tuin? stuur een bericht naar het Instagram Account van @StadslandbouwDenHaag.nl

Meer inspiratie over bijv. tegengaan verspilling, lekker en gezond eten maar met minder negatieve impact voor het klimaat, voedsel uit de regio, en meer

– Samen tegen voedselverspilling
– Verpakkingsvrije winkel LekkerNassuh
– Duurzamere voeding  RIVM
– Seizoensgroenten Natuur & Milieu
– Seizoensgroenten en fruit Voedingscentrum….
– Seizoenskalender Velt
– Gezond uit het seizoen Gezondheidsnet
– Recepten voor eigen oogst De Moesmeisjes
– Tips Maatschappij en Wij….
– Lokaal met een klein budget De Kortste Weg

Teveel oogst?
Denk aan delen, wecken, mealpreppen, invriezen, drogen, inmaken, fermenteren.
– Bewaren Plukkers
– Bewaren Tuinseizoen
– Fruit bewaren
–

SAMEN gezond samen eten
– De Volkskeuken
– De Participatiekeuken
– Aanschuiftafels
– ConsiuosKitchen elke donderdag
– ….
Kijk vooral ook op de sociale media van de Haagse initiatieven zoals hierboven genoemd, maar ook Pluk, De Gymzaal, e.v.a.

VEILIGHEID
Heb je vragen over veiligheid m.b.t. eten uit eigen tuin?
Je kan altijd de GGD benaderen met vragen hierover
– Gezonde Moestuin
– Tips

Er is een kans dat via de gemeente een bodemonderzoek gedaan kan worden bij buurttuinen, afhankelijk van door de overheid beschikbare budgetten. Heb je hierover een vraag, dan kan je een mailsturen naar Stadslandbouw@DenHaag .nl

Zijn alle links en tips van deze website nog niet voldoende en heb je behoefte aan advies, dan kan je via ons digitale loket contact met ons opnemen.
Volg ons op twitter of facebook.